مواد مخدر حاوی ترکیبات شیمیایی هستند که باعث تغییر سطح هوشیاری مغز می شوند و به 4 دسته تقسیم می شوند:
موادی که باعث آهسته شدن واکنش های مغز، کاهش تنفس، کاهش ضربان قلب، کاهش فشار خون و القای خواب می شود، همانند: تریاک، هروئین و مورفین
موادی که باعث سریع شدن سیستم عصبی، افزایش تنفس، افزایش ضربان قلب، افزایش فشار خون و مانع خواب می شوند، مانند کوکائین و نیکوتین
این مواد باعث توهم و هذیان، لرزش، استفراغ، فراموشی و تغییر اخلاق می شوند. این دسته که از طریق استنشاق استفاده می شوند باعث آهسته شدن فرایند مغز، افزایش ضربان قلب و بروز سردرد می شوند، مانند ماری جوانا
گیرنده های مغز
گیرنده های موجود در مغز که محل اثر مواد مخدر هستند، به سه دسته تقسیم می شود:
اثر مواد مخدر بر گیرنده های دسته اول باعث کاهش درد، یبوست، اعتیاد و کاهش تنفس می شود.
دسته دوم باعث کاهش درد و افزایش ادرار می شود.
اثر این مواد بر گیرنده های دسته سوم باعث کاهش درد می شود.
تاثیرات مواد مخدر
مصرف مواد مخدر باعث ترشح دوپامین و نوراپی نفرین می شود، این مواد که در زمان لذت و پاداش ترشح می شود، باعث می شود که فرد دوباره برای رسیدن به این احساس، به سراغ مصرف این مواد برود، و این عمل باعث اعتیاد فرد به مواد مخدر می شود. استفاده از مواد مخدر در ابتدا باعث سرخوشی و تسکین درد می شود و در ظاهر مشکل مصرف کننده را برطرف می کند، اما این مسئله باعث اعتیاد و ناتوانی افراد در انجام کارهای روزمره می شود، یعنی فرد بدون مصرف مواد مخدر قادر نیست به کارهای روزمره خود برسد.
مواد مخدر نقشی در درمان ندارند، تنها فرد را نسبت به درد بی تفاوت می کنند که این مسئله در مواردی همانند شکستگی استخوان می تواند مشکل ساز باشد، زیرا فرد با مصرف این مواد درد را احساس نمی کند، در نتیجه استراحت نمی کند و این مسئله باعث دیر جوش خوردن استخوان می شود. مصرف مواد مخدر باعث بهم خوردن تعادل شیمیایی بدن و کاهش قدرت دفاعی بدن شده، در نتیجه زمینه برای ابتلا به بیماری ها، عفونت ها و رشد سلول های سرطانی فراهم می شود.
تاثیر محرک ها بر بدن
محرک ها بخشی از مواد روانگردان هستند که باعث افزایش انرژی، افزایش ضربان قلب، بالا رفتن فشار خون، کاهش خستگی، سرکوب احساس گرسنگی، افزایش عملکرد سیستم عصبی، افزایش هوشیاری، بی قراری و بیش فعالی می شود. این داروها بعد از مدتی کم اثر شده و بدن در مقابل آن ها واکنش نشان داده و مقاومت می کند و سبب بروز عوارض شدید جسمی و روانی می شود.
این مواد روی سیستم عصبی مغز اثر می کنند و به دلیل عوارض زیادی که دارند بسیار کم استفاده می شوند. اعتیاد به این مواد محرک و مصرف طولانی مدت آن ها، باعث بروز افسردگی یا اختلال شخصیت دوقطبی و در نهایت موجب تحلیل رفتن مغز می شود. محرک ها شامل شیشه، کوکائین، آمفتامین، ریتالین و اکستازی است.
خطرات مصرف کوکائین
کوکائین گردی سفید رنگ است که از برگ های خشک شده گیاه کوکا به دست می آید و مصرف آن بسیار خطرناک است و می تواند موجب سکته قلبی، مشکلات تنفسی، تشنج و مرگ ناگهانی شود. مصرف آمفتامین در کوتاه مدت باعث اضطراب، افسردگی، خستگی، افزایش ضربان قلب، افزایش تنفس، خشکی دهان، سرگیجه، خشونت، مرگ ناگهانی و سکته قلبی می شود، مصرف طولانی مدت آن به مغز آسیب رسانده و باعث تشنج و مرگ می شود. مصرف محرک های اکستاسی باعث گرمازدگی می شود،
در نتیجه فرد مصرف کننده برای رفع تشنگی آب زیادی می نوشد و این مسئله باعث رقیق شدن خون او، عدم تعادل سدیم و متورم شدن بخش هایی از بدن مانند مغز می شود، کبد، کلیه و مغز وی آسیب می بیند و در نهایت فرد می میرد. مصرف کنندگان این مواد در ابتدا احساس سرخوشی می کنند و زیاد حرف می زنند، دچار بی خوابی می شوند، اشتهای خود را از دست می دهند، مردمک چشم هایشان گشاد می شود و بیقرار و عصبی هستند. ترک این مواد بسیار زمان بر است و باید تحت نظر متخصص و روانشناس انجام شود.